Zoek op rubiek

Miljoenen beeldmaterialen dreigen verloren te gaan

Miljoenen beeldmaterialen dreigen verloren te gaan
Onveilige opslag oorzaak dreigend verlies

We zijn ons er niet altijd van bewust, maar in Nederland dreigen miljoenen beeldmaterialen verloren te gaan. Dit betekent een ongekend verlies van miljoenen persoonlijke herinneringen en daarmee historisch belangrijk materiaal. De belangrijkste oorzaak, zo blijkt uit onderzoek van ScanCorner, is onbekendheid bij particulieren. Onnodig zo blijkt ook omdat meer kennis over de juiste verpakking en opslagcondities verder verlies kan minimaliseren. De echte oplossing voor het dreigend verlies is het digitaliseren van de oude en kwetsbare beeldmaterialen.

65% van de beeldmaterialen (foto’s, negatieven en dia’s) bij particulieren is beschadigd. Met name glazen dia’s die juist veel historisch materiaal bevatten zijn beschadigd. De meest voorkomende beschadigingen zijn verkleuringen en vervagingen samen met scheuren, krassen en vouwen. Verkleuringen ontstaan door te hoge temperaturen en luchtvochtigheid. Dit zorgt ervoor dat de inktlagen sneller verdwijnen, waardoor foto’s roze uitslaan. Hoge temperaturen en luchtvochtigheid zorgen ook voor schimmelgroei. Helaas worden foto’s, negatieven en dia’s vaak in kelders en zolders opgeslagen, plekken met juist vaak hoge temperaturen en luchtvochtigheid. (Zon)licht zorgt voor vervaging van een foto. Daardoor gaat er veel detail verloren. Maria uit Amsterdam: ‘Na jaren foto’s, negatieven en dia’s op zolder te hebben bewaard, waren veel foto’s zichtbaar verkleurd en vond ik schimmel op een aantal negatieven’.

Het Nederlands Fotomuseum heeft op haar website omschreven welk materiaal onder welke condities moet worden opgeslagen. Bijvoorbeeld: kleurnegatieven en -positieven op transparante dragers in een temperatuur tussen de 3°C – 0,5°C en een luchtvochtigheid van 33% – 3%. Het is belangrijk dat de condities constant zijn, want veranderende condities versnellen achteruitgang!

Scheuren, krassen en vouwen ontstaan vaak door onjuist opbergen en gebruik. Vooral onvoldoende steun en verkeerd stapelen leiden tot dit soort schades. De bekende schoenendoos vol met waardevolle herinneringen eindigt niet zelden onderop een stapel. Dit soort schades zijn eenvoudig te voorkomen door beeldmaterialen juist op te bergen en te verpakken.

Ook de keuze van de verpakking van het beeldmateriaal blijkt niet altijd de juiste. Vooral oude originele verpakkingen die voornamelijk voor de nostalgie worden gebruikt, kunnen schadelijk zijn. Wills uit Nijmegen: ‘Oude foto’s horen in oude verpakkingen, dacht ik. Het stond zo mooi, oude zwart-wit foto’s nog in oud papieren verpakkingen. Totdat ik erachter kwam dat deze verpakking mijn foto’s hadden aangetast’. In dit geval zaten er schadelijke stoffen in de verpakking die de inkt hadden aangetast. Tegenwoordig zijn er gelukkig ISO-standaarden en de Photografic Activity Test (PAT), die de garantie geven dat het materiaal geen negatieve invloed heeft op het beeldmateriaal.

Foto’s, negatieven en dia’s die al beschadigd zijn kunnen vaak hersteld worden. Dit kan door ze te laten digitaliseren bij gespecialiseerde bedrijven. Een ander voordeel van digitaliseren is dat digitale beelden, bij goede (digitale) opslag, niet meer vergankelijk zijn. Gedigitaliseerde beelden kunnen doormiddel van moderne technieken in combinatie met ervaren vakmensen worden gerestaureerd. Particulieren moeten er bij het kiezen van een digitaliseerder op letten dat deze op hoge resolutie scant, handmatig bewerkt en betrouwbaar is.

Website: scancorner.nl

Reacties

comments

Scroll to Top